Doritaenopsis (Dtps.)

Wat is een Doritaenopsis?

De naam Doritaenopsis werd gebruikt voor kruisingen tussen Phalaenopsis en Doritis. Doritis werd lange tijd als een afzonderlijk orchideeëngeslacht beschouwd, met Doritis pulcherrima als bekendste soort.

Botanisch onderzoek heeft ertoe geleid dat Doritis tegenwoordig binnen Phalaenopsis wordt geplaatst. De geaccepteerde naam van Doritis pulcherrima is nu Phalaenopsis pulcherrima. Daardoor is een kruising tussen Doritis en Phalaenopsis volgens de huidige indeling geen kruising tussen twee geslachten meer, maar een Phalaenopsis-hybride.

De oude naam blijft toch relevant. Op oudere plantenlabels, in verzamelingen en in handelsnamen kunnen nog steeds aanduidingen als:

• 
  Doritaenopsis;
  
• 
  Dtps.;
  
• 
  Doritis-hybride;
  
• 
  Phalaenopsis met Doritis-achtergrond;
  

worden gebruikt.

Wie online naar Doritaenopsis zoekt, zoekt dus meestal naar een bijzondere Phalaenopsis-hybride met Phalaenopsis pulcherrima of nakomelingen daarvan in de afstamming.

Waarom zijn deze Phalaenopsis-hybriden bijzonder?

De voormalige Doritis-invloed werd in de veredeling gebruikt vanwege eigenschappen zoals een compacte plantvorm, rechtopstaande bloemtakken en bloemen in sterke roze, paarse en violette tinten.

Andere Phalaenopsis-soorten kunnen vervolgens aanvullende kenmerken toevoegen. Phalaenopsis violacea kan bijvoorbeeld bijdragen aan een meer wasachtige bloemstructuur, een intensere paarsviolette kleur en bij bepaalde nakomelingen ook geur. Grootbloemige Phalaenopsis-hybriden kunnen juist voor bredere petalen, rondere bloemen of rijkere bloemtakken zorgen.

Het uiteindelijke resultaat verschilt echter per kruising. Niet iedere Doritaenopsis:

• 
  blijft even compact;
  
• 
  produceert veel bloemen;
  
• 
  geurt;
  
• 
  bloeit langer dan een gewone Phalaenopsis;
  
• 
  is automatisch geschikt voor iedere beginner.
  

Daarom is de afstamming van de specifieke hybride belangrijker dan alleen de historische geslachtsnaam.

Doritaenopsis Purple Martin

Een van de bekendste hybriden die wij regelmatig in ons assortiment hebben, is “Doritaenopsis Purple Martin”. De officiële geregistreerde naam is tegenwoordig Phalaenopsis Purple Martin.

Purple Martin werd in 1989 geregistreerd als de kruising:

Phalaenopsis Kenneth Schubert × Phalaenopsis violacea

Kenneth Schubert is zelf ontstaan uit:

Phalaenopsis pulcherrima × Phalaenopsis violacea

Purple Martin bestaat daardoor genetisch voor ongeveer 75% uit Phalaenopsis violacea en voor 25% uit Phalaenopsis pulcherrima. Het RHS-register vermeldt Phalaenopsis als de huidige geslachtsnaam en Doritaenopsis als de voormalige synoniemnaam.

De paarsblauwe kleur van Purple Martin

Purple Martin is vooral geliefd vanwege de verzadigde paarsviolette bloemkleur. Bij bepaalde planten ontstaat over de petalen een koele, bijna paarsblauwe waas.

Een werkelijk blauw pigment zoals bij sommige andere plantengroepen komt bij Phalaenopsis niet voor. Woorden als blauw, coerulea of blue verwijzen bij deze orchideeën meestal naar een koelere violet-, lavendel- of leisteentint met minder rood in de bloem.

De waargenomen kleur kan bovendien veranderen door:

• 
  daglicht of kunstlicht;
  
• 
  temperatuur tijdens de knopontwikkeling;
  
• 
  leeftijd van de bloem;
  
• 
  camera-instellingen;
  
• 
  genetische variatie tussen zaailingen.
  

De productfoto geeft daarom een realistische indruk van de mogelijke bloem, maar afzonderlijke planten kunnen iets donkerder, roder of koeler violet bloeien.

Kan Purple Martin geuren?

Omdat Phalaenopsis violacea een groot gedeelte van de afstamming vormt, kunnen planten uit Purple Martin een lichte tot duidelijke geur ontwikkelen. Dat is bij zaailingvermeerderde planten echter niet volledig uniform.

De ene plant kan duidelijk geuren, terwijl een ander exemplaar vooral vanwege de kleur en bloemvorm interessant is. Ook zijn temperatuur, tijdstip, rijpheid van de bloem en aantal geopende bloemen van invloed op de waarneming.

Wanneer geur voor u het belangrijkste aankoopkenmerk is, kijk dan of dit bij de specifieke plant of kloon expliciet als eigenschap wordt vermeld. Een geurige ouder in de afstamming is geen absolute garantie dat iedere nakomeling even sterk ruikt.

Hoe bloeit een Doritaenopsis?

Veel hybriden binnen deze groep vormen bloemtakken die vanuit de basis tussen de bladeren verschijnen. Het aantal bloemen en de vertakking van de bloemtak hangen af van de genetische achtergrond, leeftijd van de plant en kweekomstandigheden.

Hybriden met veel invloed van Phalaenopsis violacea bloeien vaak anders dan de klassieke grootbloemige vlinderorchidee uit een tuincentrum. In plaats van één lange tak die vrijwel gelijktijdig vol bloemen staat, kunnen zij gedurende langere tijd steeds enkele nieuwe bloemen vormen.

Oude, nog groene bloemtakken kunnen bij dit type opnieuw actief worden. Knip een bloemtak daarom niet direct weg nadat de laatste bloem is gevallen. Verwijder hem pas volledig wanneer hij bruin en ingedroogd is, tenzij de plant verzwakt is en eerst energie naar wortels en bladeren moet sturen.

“Lang bloeiend” kan bij deze orchideeën dus twee dingen betekenen:

• 
  afzonderlijke bloemen blijven relatief lang mooi;
  
• 
  de plant blijft vanuit bestaande of nieuwe bloemtakken herhaaldelijk bloemen produceren.
  

Dat is niet hetzelfde als één bloemtak die onafgebroken volledig gevuld blijft.

Compacte Phalaenopsis voor de woonkamer

Veel voormalige Doritaenopsis-hybriden blijven relatief compact. Dat maakt ze interessant voor een vensterbank, kleinere orchideeëncollectie of lichte plantenkast.

Compact betekent echter niet dat de plant op iedere plek goed groeit. Voor gezonde wortelgroei en herhaalde bloei zijn vooral belangrijk:

• 
  voldoende helder, indirect licht;
  
• 
  warme tot gematigde temperaturen;
  
• 
  een luchtig wortelmilieu;
  
• 
  water geven op basis van de droogtijd;
  
• 
  bescherming tegen koude tocht;
  
• 
  voldoende luchtbeweging rond blad en wortels.
  

Een lichte vensterbank op het oosten of westen is vaak geschikter dan een donkere plaats midden in de kamer. Aan een zuidraam kan bescherming tegen felle middagzon nodig zijn.

Temperatuur

Purple Martin en veel vergelijkbare hybriden groeien warm tot gematigd. Normale verwarmde woonkamertemperaturen zijn doorgaans geschikt.

Als praktische richtlijn kunt u denken aan:

• 
  overdag ongeveer 20–28 °C;
  
• 
  ’s nachts bij voorkeur niet langdurig lager dan ongeveer 17–18 °C;
  
• 
  bescherming tegen koude tocht en koud vensterglas.
  

Een beperkt verschil tussen dag- en nachttemperatuur kan de natuurlijke groei ondersteunen, maar sterke koude is niet nodig. Door de aanzienlijke invloed van Phalaenopsis violacea past Purple Martin beter bij een warme standplaats dan bij een onverwarmde koele ruimte.

Licht

Deze hybriden verlangen helder, indirect licht. De bladeren hoeven niet donker bosgroen te blijven; zeer donker blad kan juist betekenen dat de plant te weinig licht ontvangt.

Te weinig licht leidt vaak tot:

• 
  trage groei;
  
• 
  kleine of afwezige nieuwe wortels;
  
• 
  weinig nieuwe bloemtakken;
  
• 
  een plant die gezond lijkt, maar niet opnieuw bloeit.
  

Directe middagzon kan daarentegen brandschade veroorzaken. Laat een plant altijd geleidelijk wennen wanneer hij naar een lichtere standplaats wordt verplaatst.

Water en wortelconditie

Geef water wanneer het substraat grotendeels is opgedroogd en de zichtbare wortels lichter of zilvergrijs worden. Laat de pot daarna goed uitlekken.

Een vast schema van eenmaal per week is minder betrouwbaar dan daadwerkelijk kijken naar:

• 
  kleur van de wortels;
  
• 
  gewicht van de pot;
  
• 
  temperatuur;
  
• 
  potmaat;
  
• 
  samenstelling van het substraat;
  
• 
  seizoen.
  

Tijdens warme, lichte omstandigheden droogt de plant sneller dan tijdens een donkere Nederlandse winter.

Laat geen water langdurig in het hart van de plant staan. Wanneer water tussen de bladeren blijft zitten bij lage temperatuur en weinig luchtbeweging, kan het groeipunt beschadigd raken.

Substraat en verpotten

Een luchtig Phalaenopsis-substraat op basis van orchideeënbast is meestal geschikt. Afhankelijk van de droogte in de kweekruimte kan een beperkte hoeveelheid sphagnum of ander vochtvasthoudend materiaal worden toegevoegd.

Verpot bij voorkeur wanneer:

• 
  het substraat verteerd of verdicht is;
  
• 
  de wortels onvoldoende lucht krijgen;
  
• 
  de pot te klein wordt;
  
• 
  de plant nieuwe wortelpunten begint te maken.
  

Direct na import of ontvangst is verpotten niet altijd noodzakelijk. Wanneer de wortels actief groeien en het substraat bruikbaar is, kan het beter zijn de plant eerst aan de nieuwe standplaats te laten wennen.

De Purple Martin die wij aanbieden wordt als volwassen plant geleverd en is bij ons na import aangesterkt. De huidige partij heeft actieve wortelgroei, maar individuele exemplaren kunnen nog bezig zijn met de verdere acclimatisering aan Europese omstandigheden.

Is Doritaenopsis geschikt voor beginners?

Veel van deze hybriden zijn geschikt voor iemand die al begrijpt hoe een Phalaenopsis wordt bewaterd. Ze groeien bij normale kamertemperatuur en hebben geen uitgesproken koude rustperiode nodig.

Toch zijn ze niet altijd identiek aan de robuuste massaproductiehybride uit het tuincentrum. Novelty-achtige hybriden met veel violacea kunnen gevoeliger zijn voor:

• 
  koude;
  
• 
  zwaar of verteerd substraat;
  
• 
  langdurig natte wortels;
  
• 
  te weinig licht;
  
• 
  plotselinge veranderingen na import.
  

Voor een beginner is een goed gewortelde volwassen plant meestal een betere keuze dan een kleine zaailing. Wie al succesvol een gewone Phalaenopsis opnieuw heeft laten groeien en bloeien, kan meestal goed overstappen naar Purple Martin of een vergelijkbare hybride.

Wat betekenen bloeiend en volwassen?

Binnen deze collectie kunnen planten als bloeiend of niet-bloeiend worden aangeboden.

Bloeiend: ja betekent dat het geselecteerde exemplaar met een bloem of ontwikkelde bloemtak wordt verkocht.

Bloeiend: nee betekent dat de foto laat zien hoe de hybride onder goede omstandigheden kan bloeien, maar dat de geleverde plant op dat moment geen bloem of bloemtak hoeft te hebben.

Volwassen betekent dat de plant voldoende ontwikkeld is om onder geschikte omstandigheden te kunnen bloeien. Het is geen garantie dat de plant direct na ontvangst een bloemtak produceert. Acclimatisering, wortelgroei, licht en temperatuur bepalen wanneer de volgende bloei ontstaat.

Doritaenopsis kopen

Ons aanbod van Doritaenopsis bestaat uit bijzondere Phalaenopsis-hybriden die historisch onder de afkorting Dtps. bekend zijn geworden. Het assortiment wisselt en veel cultivars zijn slechts tijdelijk of in kleine aantallen beschikbaar.

Regelmatig terugkerende namen zijn onder andere:

• 
  Purple Martin;
  
• 
  Purple Gem ‘Aida’;
  
• 
  Sin-Yaun Golden Beauty;
  
• 
  Anna Larati ‘Soekardi White’;
  
• 
  kruisingen waarin Doritaenopsis- en Novelty Phalaenopsis-lijnen samenkomen.
  

Controleer bij ieder product de actuele beschikbaarheid, potmaat, plantstadium en bloeistatus. De huidige collectie bevat vijf geregistreerde productvermeldingen, maar het grootste gedeelte daarvan is momenteel uitverkocht.

Claessen Orchids & Plants werkt sinds 2005 met bijzondere orchideeën. De planten worden voor vertrek gecontroleerd, voorbereid en zorgvuldig verpakt. Meer informatie over verpakking, levertijden en bescherming tegen weersomstandigheden vindt u bij “verzending” en in de “veelgestelde vragen”.

Zoekt u een compacte Phalaenopsis met diep paarsviolette bloemen en een interessantere afstamming dan de gebruikelijke vlinderorchidee? Bekijk dan het actuele aanbod van Doritaenopsis- en Phalaenopsis-hybriden.